ចំណេះដឹងទូទៅ,ដើមកំណើតឈ្មោះថ្ងៃទាំង៧ ជាភាសាខ្មែរ.,Name of the Khmer days.



ដូនតា​ខ្មែរ​កាលពី​សម័យ​បុរាណ​បាន​បង្កើត​នាម
ឬ​ដាក់​ឈ្មោះ​ឲ្យ​ថ្ងៃ​ទាំង​៧ ដើម្បី​ងាយ​ស្រួល​កត់ត្រា​ចំណាំ
និង​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​គ្នា​ក្នុង​ការ​រស់​នៅ​ប្រចាំថ្ងៃ។
តើ​ឈ្មោះ​ថ្ងៃ​ទាំង​៧​នោះ បុព្វបុរស​ខ្មែរ​លោក​បាន​បង្កើត​តាម​វិធីសាស្ត្រ​យ៉ាង​ដូចម្ដេច
ហើយ​​មាន​ប្រវត្តិ​យ៉ាង​ណា​ខ្លះ
?
មនុស្ស​គ្រប់​ជាតិ​សាសន៍​ក្នុង​សកលលោក
រួម​ទាំង​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ផង បាន​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ឈ្មោះ​ថ្ងៃ
នីមួយៗ​ទៅតាម​ភាសា​របស់​គេ​រៀងៗ​ខ្លួន ដើម្បី​ជួយ​សម្រួល​ឲ្យ​មាន​ពេល​វេលា​ច្បាស់លាស់​សម្រាប់​ធ្វើ​កិច្ចការ​ផង​ទាំងឡាយ​នៅ​ក្នុង​ជីវិត​រស់នៅ​ជាដើម។
សម្រាប់​ជនជាតិ​ខ្មែរ​បាន​បង្កើត​នាម
ឬ​ឈ្មោះ​ថ្ងៃ​ទាំង​៧​នោះ ដែល​មាន​ដូចជា​ថ្ងៃ អាទិត្យ ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ថ្ងៃ​អង្គារ
ថ្ងៃ​ពុធ ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ថ្ងៃ​សុក្រ និង​ថ្ងៃ​សៅរ៍។
​អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​វប្បធម៌​ទំនៀមទម្លាប់​ប្រពៃណី​ខ្មែរ
បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា បុរាណាចារ្យ​ខ្មែរ កាល​ដែល​លោក​បាន​គោរព​បូជា​ព្រះអាទិទេព
ឬ​គោរព​សាសនា​ព្រហ្មញ្ញ​នោះ គឺ​លោក​បាន​បង្កើត​ឈ្មោះ
ឬ​ដាក់​នាម​ឲ្យ​ថ្ងៃ​ទាំង​៧​នោះ ដោយ​យក​ទៅ​តាម​ឈ្មោះ​ព្រះអាទិទេព ឬ​ឈ្មោះ​ទេវតា
ឬ​មួយ​យក​តាម​នាម​ផ្កាយ​នព្វគ្រោះ​ទាំង ៩ ដែល​មាន​ដូចជា ថ្ងៃ​អាទិត្យ
គឺ​យក​តាម​ឈ្មោះ​ផ្កាយ​នព្វគ្រោះ​ទី​១ ឬ​តាម​ព្រះនាម​របស់​ទេវបុត្ត ១​អង្គ
ដែល​ជា​អ្នក​បំភ្លឺ​លោក គឺ​សូរ្យ​ទិត្យ ឬ​ព្រះអាទិត្យ។ ចំណែក​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​វិញ
គឺ​ដូនតា​ខ្មែរ​យក​តាម​លំនាំ​ឈ្មោះ​ដួងផ្កាយ​នព្វគ្រោះ​ទី​២ ដែល​រះ​​បំភ្លឺ​លោក​នៅ​ពេល​យប់
គឺ
«ព្រះ​ចន្ទ» ឬ​ដែល​ភាសា​ខ្មែរ​សាមញ្ញ​ថា លោក​ខែ ឬ​ព្រះ​ខែ។
រី​ឯ​ថ្ងៃ​អង្គារ
គឺ​យក​តាម​លំនាំ​ឈ្មោះ​ផ្កាយ​នព្វគ្រោះ​ទី​៣ គឺ​ផ្កាយ​ព្រះ​អង្គារ។ ចំពោះ​ថ្ងៃ​ពុធ
គឺ​យក​តាម​លំនាំ​ឈ្មោះ​ដួងផ្កាយ​នព្វគ្រោះ​ទី​៤ ហៅ​ថា
«ផ្កាយ​ព្រះ​ពុធ»
ចំណែក​ឯ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍
គឺ​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​លោក​យក​តាម​លំនាំ​ឈ្មោះ​ផ្កាយ​នព្វគ្រោះ​​​ទី​៥
និង​តាម​នាម​ទេវតា​វិសេស ១​អង្គ ដែល​មាននៅ​ក្នុង​សាសនា​ព្រហ្មញ្ញ​គឺ
«ព្រះ​ព្រហស្បតិ៍»
បុរាណាចារ្យ​ខ្មែរ លោក​ក៏បាន​ចាត់​ទុក​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​នោះ
ថា​ជា​ថ្ងៃ​ព្រះរាជ​គ្រូ។ ប្រការ​នោះ​ហើយ​ទើប​កាលពី​សម័យ​បូរាណ
តែ​កាលណា​លោក​ចង់​ឲ្យ​កូនចៅ​ទៅ​សិក្សា​រៀន​សូត្រ​អក្សរសាស្ត្រ លេខនព្វន្ត
មន្ត​វិជ្ជាការ​ផង​ទាំង​ពួង គឺ​ច្រើន​តែ​ឲ្យ​ចេញ​ទៅ រៀន​នៅ​ចំ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍
ដើម្បី​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​ចេះ​ចាំ ហើយ​និង​មាន​សេចក្ដី​សុខ​សប្បាយ​ផង។
ចំពោះ​ថ្ងៃ​សុក្រ
គឺ​លោក​យក​លំនាំ​តាម​នាម​ដួងផ្កាយ​នព្វគ្រោះ​ទី​៦
«ផ្កាយ​សុក្រ» ដែល​ជា​ផ្កាយ​ប្រចាំ​ទ្វីប ឬ​ហៅ​ថា ផ្កាយ​ព្រឹក។
រី​ឯ​ថ្ងៃ​សៅរ៍ គឺ​យក​លំនាំ​តាម​ឈ្មោះ​ដួង​ផ្កាយ​នព្វគ្រោះ​ទី​៧ ដែល​ហៅ​ថា
«ព្រះ​សៅរ៍»
អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​វប្បធម៌​ទំនៀមទម្លាប់​ប្រពៃណី​ខ្មែរ
និង​ជា​សមាជិក​គណៈកម្មការ​ស្រាវជ្រាវ​វិជ្ជា​ហោរាសាស្ត្រ លោក វ៉ាយ វិបុល
បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ប្រាប់​ដែរ​ថា ចំពោះ​ឈ្មោះ​ថ្ងៃ​ទាំង​៧
ដែល​បុរាណាចារ្យ​ខ្មែរ​បាន​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​នាម​សម្រាប់​ហៅ​នោះ
គេ​មិន​​ឃើញ​មាន​ឯកសារ​ណា​មួយ​បញ្ជាក់​ច្បាស់លាស់​អំពី​រឿង​នេះ​នៅឡើយ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​គេ​ឃើញ​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​ក្បួន​តម្រា
វិជ្ជា​ហោរាសាស្ត្រ​ផ្សេងៗ ហើយ​និង​នៅ​ក្នុង​​រឿង​ព្រេង​និទាន​ដទៃ​ទៀត
ដែល​និយាយ​ទាក់ទង​នៅ​នឹង​ព្រហ្មញ្ញសាសនា។
​លោក​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា
ដូចជា​ឈ្មោះ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ជាដើម បាន​និទាន​ថា កាល​នោះ​ព្រះ​ឥសូរ
បាន​ប្រើ​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​របស់​ខ្លួន​ដោយ​យក​ឥសី​ចំនួន ៦​រូប
ហើយ​បង្កើត​ទៅ​ជា​សត្វ​រាជិសី​ចំនួន ៦​នាថ ឬ ៦​ក្បាល
ហើយ​ជប​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ដួងផ្កាយ​នព្វគ្រោះ​ទី​១ ឬ​ហៅ​ថា ព្រះអាទិត្យ
ដើម្បី​ជួយ​បំភ្លឺ​ទ្វីប​លោក។
លោក​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​ការ​ប្រើ​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​របស់​ព្រះ​ឥសូរ
ក្នុង​ការ​បង្កើត​ព្រះ​សុរិយា ឬ​ព្រះ​អាទិត្យ​នោះ៖
 «ឥសូរ​យក​ឥសី ៦​នាថ
មក​សេព​មន្តអាគម​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ផេះផង់​ធូលី ហើយ​យក​​ក្រណាត់​ពណ៌​ក្រហម​មក​រុំ
ហើយ​ប្រោះព្រំ​ដោយ​ទឹក​អម្រឹត បង្កើត​ជា​តួអង្គ​ព្រះអាទិត្យ​ឡើង។
អ៊ីចឹង​ហើយ​បាន​ជា​អ្នក​ដែល​កើត​ក្នុង​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ច្រើន​តែ​ស្រស់ សង្ហា​ដូចជា​រាជិសី
»
ចំណែក​ឯ​ប្រភព​នាំ​ឲ្យ​កើត​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ
ដែល​ដូនតា​ខ្មែរ​យក​ឈ្មោះ​តាម​ដួង​ព្រះចន្ទ​នោះ
នៅ​ក្នុង​រឿង​និទាន​ដដែល​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា
គឺ​បាន​កើត​ចេញពី​ការ​ប្រើ​មន្តអាគម​របស់​ព្រះ​ឥសូរ ដោយ​យក​ទេពធីតា​ចំនួន ១៥​អង្គ
មក​ជប​ឲ្យ​កើត​ទៅជា​តួអង្គ​ព្រះ​ចន្ទ ដើម្បី​ជួយ​បំភ្លឺ​លោក​ក្នុង​ពេល​រាត្រី។
នៅ​ក្នុង​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ នោះ បុរាណាចារ្យ​ខ្មែរ​បាន​មាន​ជំនឿ​មួយ​ដែរ​ថា
គឺ​ជា​ថ្ងៃ​ស្រទន់ ហើយ​បើ​មនុស្ស​ណា​ដែល​កើត​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​នោះ
គឺ​មាន​រាង​ស្រស់​​ស្អាត ពីព្រោះ​មាន​ប្រភព​ចេញ​ពី​ទេព​កញ្ញា​ទាំង ១៥​អង្គ។
រី​ឯ​ប្រភព​ដែល​នាំ​ឲ្យ​កើត​ថ្ងៃ​អង្គារ​វិញ
នៅ​ក្នុង​រឿង​និទាន​នៃ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​បាន​បញ្ជាក់​ថា
​គឺ​ដោយសារ​ព្រះ​ឥសូរ​ប្រើ​មន្តអាគម​ដោយ​ជប​ចេញ​ពី​សត្វ​ក្របី​ចំនួន ៨​នាថ ឬ
៨​ក្បាល។ ប្រការ​នោះ​ហើយ​ទើប​ដូន​តា​ខ្មែរ​ក្នុង​សម័យ​បូរាណ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា
ថ្ងៃ​អង្គារ គឺ​ជា​ថ្ងៃ​មិន​សូវ​ល្អ​ទេ ហើយ​បើ​មនុស្ស​ណា​ដែល​កើត​ចំ​ថ្ងៃ​អង្គារ
គឺ​ជា​មនុស្ស​មិន​សូវ​ចេះ​អត់ធ្មត់ ជា​មនុស្ស​ល្ងង់ ឬ​ជា​អ្នកធ្វើ​ចម្បាំង​ជាដើម។
​ដំណើរ​រឿង​ដដែល​បាន​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា
ចំពោះ​ថ្ងៃ​ពុធ គឺ​ព្រះ​ឥសូរ​បាន​ជប​ចេញ​ពី​សត្វ​ដំរី​ចំនួន ១៧​ក្បាល
ដូច្នោះ​ហើយ​បុរាណាចារ្យ​ខ្មែរ​បាន​កត់សំគាល់​ថា អ្នក​ដែល​​កើត​ចំ​ថ្ងៃ​ពុធ
គឺ​ច្រើន​តែ​ធ្វើ​កិច្ចការ​អ្វី​មិន​បាន​លឿន​រហ័ស​រហួន​ទេ។
​ចំណែក​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍
គឺ​ជា​ថ្ងៃ​មួយ​ដែល​មាន​ប្រភព​មក​ពី​ឥសី​ចំនួន ១៩​រូប
ដែល​ព្រះ​ឥសូរ​បាន​ប្រើ​មន្តអាគម។
អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​វប្បធម៌​ទំនៀមទម្លាប់​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​  លោក​វ៉ា​យ វិបុល បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា
ក្នុង​ក្បួនតម្រា​សម័យ​បូរាណ​បាន​ចែងថា ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍
គឺជា​ថ្ងៃមួយ​ដែល​គេ​អាច​បំពេញ​កិច្ចការ​អ្វីៗ​បាន​ល្អ៖
 
«អ៊ីចឹង​បាន​ជា​អ្នក​កើត​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍
គេ​ច្រើនតែ​ឲ្យ​សិក្សា​រៀន​សូត្រ​ពូកែ​ខាង​ធ្វើ​គ្រូ ខាង​មន្តអាគម ធ្វើ​ពេទ្យ​ធ្វើ​អី​ហ្នឹង​ត្រូវ​ហើយ។
ដល់​ថ្ងៃ​សុក្រ គឺ​កើត​មក​ពី​គោ ២១​ក្បាល ដែល​ឥសូរ​សេព​មន្តអាគម​ឲ្យ ២១​នាថ
(ក្បាល) ហើយ​ដល់​សៅរ៍ កើត​មក​ពី​ខ្លា ១០​ក្បាល...
»
អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​វប្បធម៌​ទំនៀមទម្លាប់​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ដែរ​ថា
បន្ទាប់​ពី​បាន​​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ឈ្មោះ​សម្រាប់​ថ្ងៃ​ទាំង​ប្រាំពីរ​នោះ​មក
បុរាណាចារ្យ​ខ្មែរ បាន​សរុប​ឈ្មោះ​ថ្ងៃ​ទាំង​៧​នោះ ហើយ​បង្កើត​នាម
ឬ​ឈ្មោះ​ថ្មី​មួយ​ទៀត​ដែល​ហៅ​ថា
«សប្ដាហៈ
ឬ សប្ដាហ៍
» គឺ​កាល​វិល​១​ជុំ
ឬ​មួយ​ខួប​នៃ​ថ្ងៃ​ទាំង​៧​នោះ​ឯង។
ចំពោះ​ពាក្យ​ថា «សប្ដាហ៍» នៅ​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​សព្វថ្ងៃ
គេ​មាន​ប្រើ​ពាក្យ​ថា​សប្ដាហ៍​ផង ឬ​ក៏​ហៅថា មួយ​អាទិត្យ​ផង
ពីព្រោះ​គេ​ចាប់​រាប់​ថ្ងៃ​ទី​១ នៃ​សប្ដាហ៍​នោះ
គឺ​ចាប់​រាប់​ពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​មុន​គេ។ ប៉ុន្តែ​កាល​ពី​ក្នុង​សម័យ​បុរាណ​ដូនតា​ខ្មែរ
លោក​មិន​រាប់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ថា ជា​ថ្ងៃ​ទី​១ របស់​សប្ដាហ៍​ទេ
គឺ​លោក​ចាប់​រាប់​ពី​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ថា​ជា​ថ្ងៃ​ទី​១។ ប្រការ​នោះ​ហើយ
ទើប​កាលពី​ជំនាន់​ដើម​នោះ​គេ​ហៅ ១​សប្ដាហ៍​ថា
«មួយ​ព្រះ​ចន្ទ»

Comments